مدیریت تامین کنندگان رستوران یعنی اینکه بدانید مواد اولیهی شما را چه کسی، با چه قیمتی، با چه کیفیتی و با چه قولی تحویل میدهد، و این اطلاعات در دفتر و ذهن یک نفر نماند. بیشتر کافهها و رستورانها خرید را با چند تماس تلفنی و پیام انجام میدهند. تا وقتی همهچیز خوب پیش میرود، مشکل پیدا نیست؛ اما اولین بار که تامینکنندهی اصلی دیر تحویل میدهد یا قیمت را بیخبر بالا میبرد، هزینهی نداشتن سیستم دیده میشود.
در این راهنما یاد میگیرید تامینکنندگان را چطور ارزیابی کنید، سفارش خرید را چطور منظم کنید، قیمتها را چطور کنترل کنید و چه چیزهایی را بهتر است مکتوب کنید.
چرا مدیریت تامین کنندگان رستوران اهمیت دارد؟
تامینکننده بخشی از آشپزخانهی شماست، فقط در یک ساختمان دیگر. کیفیت غذا، قیمت تمام شده و حتی ثبات منو به او وابسته است. اگر نان یا گوشت یا لبنیات به موقع نرسد، آیتمهای پرفروش را از منو حذف میکنید و فروش از دست میرود.
مدیریت ضعیف تامینکنندگان معمولاً این نشانهها را دارد: خرید فقط از یک نفر و بدون جایگزین، نبودن مقایسهی قیمت، قیمتهایی که بیاطلاع تغییر میکنند، سفارشهایی که فقط شفاهی داده میشوند، و فاکتورهایی که با کالای تحویلی نمیخوانند.
از طرف دیگر مدیریت تامین کنندگان رستوران فقط به معنی چانهزنی نیست. هدف شما رابطهی پایدار با چند تامینکنندهی قابل اتکا و داشتن اطلاعات دقیق است. تامینکنندهای که میداند سفارشهای شما منظم و پرداختهایتان بهموقع است، معمولاً شریک بهتری میشود.
این موضوع با موضوعهایی مثل قیمت تمام شده غذا مستقیم گره خورده است، چون تغییر قیمت خرید مستقیم روی سود هر آیتم اثر میگذارد.
فهرست مطالب
- چرا مدیریت تامین کنندگان رستوران اهمیت دارد؟
- قدم اول: فهرست و اطلاعات تامینکنندگان را یکجا جمع کنید
- چطور تامینکننده را ارزیابی کنیم؟
- سفارش خرید مواد اولیه را چطور منظم کنیم؟
- کنترل قیمت: چطور از گرانشدن بیخبر جلوگیری کنیم؟
- حسابوکتاب با تامینکننده: پرداختها را مکتوب نگه دارید
- خطاهای رایج در مدیریت تامین کنندگان رستوران
- مدیریت تامین کنندگان رستوران در شرایط تورم و نوسان قیمت
- مثال عملی: یک هفته خرید منظم در یک کافه
- جمعبندی: یک برنامهی ساده برای شروع
قدم اول: فهرست و اطلاعات تامینکنندگان را یکجا جمع کنید
قبل از هر بهبودی، باید بدانید چه کسانی را دارید. برای هر تامینکننده یک کارت اطلاعات بسازید که شامل این بخشها باشد:
- نام، شمارهی تماس و فرد مسئول
- فهرست کالاهایی که از او میخرید
- آخرین قیمت هر کالا و تاریخ آن
- شرایط پرداخت: نقدی، چکی یا مدتدار
- زمان معمول تحویل و حداقل سفارش
- هزینهی حمل، اگر جدا حساب میشود
- تامینکنندهی جایگزین برای کالاهای مهم
این کارتها پایهی مدیریت تامین کنندگان رستوران هستند. وقتی اطلاعات در یک جا باشد، هر مدیر یا انباردار جدید میتواند سفارش بدهد و کار به حافظهی یک نفر وابسته نیست.
در ماژول مدیریت انبار و تأمین ماهو میتوانید تامینکنندگان را با کالاهایشان ثبت کنید و سفارش خرید بسازید. تاریخچهی قیمت هر کالا هم نگه داشته میشود تا بدانید قیمت در طول زمان چطور تغییر کرده است.
چطور تامینکننده را ارزیابی کنیم؟
ارزیابی تامینکننده فقط مقایسهی قیمت نیست. پنج معیار ساده را در نظر بگیرید و برای هر کدام به تامینکننده امتیاز بدهید:
۱. کیفیت. کالا مطابق نمونه و استاندارد شماست؟ چند بار در ماه مرجوعی داشتهاید؟
۲. بهموقع بودن. چند درصد سفارشها در زمان قولدادهشده رسیدهاند؟
۳. دقت سفارش. مقدار و نوع کالا با سفارش و فاکتور یکی بوده است؟
۴. قیمت و ثبات آن. فقط ارزان بودن مهم نیست؛ قیمتی که هر هفته بیخبر تغییر میکند، برنامهریزی را سخت میکند.
۵. انعطاف و پشتیبانی. در شرایط اضطراری یا سفارش فوری همکاری میکند؟
سیستم امتیازدهی ساده مثل ۱ تا ۵ برای هر معیار کافی است. هر سه ماه یکبار نتیجه را مرور کنید. این کار به شما کمک میکند تصمیمهای خرید را بر اساس داده بگیرید، نه بر اساس احساس یا عادت. برای آشنایی بیشتر با مفهوم مدیریت زنجیرهی تامین میتوانید صفحهی ویکیپدیا را ببینید.
سفارش خرید مواد اولیه را چطور منظم کنیم؟
سفارش خرید مواد اولیه سادهترین جایی است که میتوان اشتباه را کم کرد. قاعده این است: هر سفارش مکتوب باشد. سفارش مکتوب یعنی تاریخ، نام تامینکننده، فهرست کالا و مقدار، قیمت توافقشده و زمان تحویل.
چند قاعدهی عملی:
- سفارش را بر اساس موجودی و مصرف بدهید. «حداقل موجودی» هر کالا را تعیین کنید و وقتی موجودی از آن پایینتر رفت، سفارش بدهید.
- سفارشها را در روزهای مشخص جمع کنید. به جای چند تماس پراکنده، یک یا دو روز مشخص در هفته برای هر تامینکننده تعریف کنید.
- هنگام تحویل کالا را با سفارش و فاکتور تطبیق دهید. مقدار، کیفیت و تاریخ انقضا را همان لحظه کنترل کنید.
- هزینهی حمل را در قیمت کالا لحاظ کنید. قیمت ارزانتر با حمل گرانتر، شاید در نهایت ارزانتر نباشد.
نرمافزار انبار میتواند در این بخش خیلی کمک کند. در ماژول انبار ماهو میتوانید سفارش خرید بسازید، آن را برای تامینکننده پیامک کنید، و سفارشهای خودکار یا مشروط تعریف کنید؛ مثلاً وقتی موجودی کالا کمتر از حد تعیینشده شد، سفارش آماده شود. ثبت فاکتور شامل هزینهی حمل و تبدیل واحدهایی مثل کارتن و بسته به کیلوگرم هم پشتیبانی میشود، که تطبیق فاکتور را سادهتر میکند.
کنترل قیمت: چطور از گرانشدن بیخبر جلوگیری کنیم؟
یکی از دردسرهای بزرگ مدیریت تامین کنندگان رستوران تغییر قیمت بدون اطلاع است. تامینکننده قیمت را کمی بالا میبرد، فاکتور را میپذیرید و چند ماه بعد متوجه میشوید حاشیهی سود آیتمها کم شده است.
راهحل ساده این است که قیمت هر کالا را هنگام ثبت فاکتور با آخرین قیمت مقایسه کنید. اگر قیمت بیش از درصد مشخصی (مثلاً چند درصد) تغییر کرد، قبل از پرداخت بررسی شود. این درصد را بر اساس نوع کالا خودتان تعیین کنید.
اگر نرمافزار دارید، بهتر است تغییر قیمت نیاز به تایید مسئول داشته باشد و تاریخچهی قیمت ثبت شود. در ماژول انبار ماهو، تغییر قیمت و تاریخچهی آن نگهداری میشود و دسترسی افراد به قیمت و هزینه قابل تنظیم است. بعد از تغییر قیمت ماده، هزینهی غذاها در ماژول کنترل هزینه هم بهروز میشود و میبینید کدام آیتمها تحت تاثیر قرار گرفتهاند.
همچنین چند قیمت بگیرید. حتی اگر از تامینکنندهی فعلی راضی هستید، هر چند ماه یکبار قیمت دو یا سه تامینکنندهی دیگر را بپرسید. این کار هم چانهزنی شما را قویتر میکند و هم جایگزین آماده دارید.
حسابوکتاب با تامینکننده: پرداختها را مکتوب نگه دارید
وقتی خرید اعتباری یا مدتدار دارید، حسابوکتاب با تامینکننده ممکن است سخت شود. این سه اصل را رعایت کنید:
۱. هر فاکتور و هر پرداخت ثبت شود. ماندهی حساب هر تامینکننده باید در هر لحظه مشخص باشد.
۲. موعد پرداخت یادداشت شود. دیرکرد پرداخت اعتبار شما را پیش تامینکننده میبرد و ممکن است شرایط را سختتر کند.
۳. مرجوعیها مکتوب باشد. هر کالای مرجوعی یا معیوب با تاریخ و علت ثبت شود و در حساب لحاظ شود.
ماژول انبار ماهو حسابداری تامینکنندگان را هم در خود دارد؛ یعنی فاکتورها و پرداختها در همانجا ثبت میشود و ماندهی هر تامینکننده دیده میشود. حتی میتوانید به تامینکنندهها پنل جداگانه بدهید تا خودشان سفارشها را ببینند. اگر در مورد خطاهای رایج انبار میخواهید بیشتر بدانید، مقالهی اشتباهات مدیریت انبار رستوران را هم بخوانید.
خطاهای رایج در مدیریت تامین کنندگان رستوران
این اشتباهها را در بسیاری از کسبوکارها میبینیم:
- وابستگی به یک تامینکننده. اگر او یک هفته نتواند تحویل دهد، منو آسیب میبیند. برای کالاهای مهم همیشه یک جایگزین داشته باشید.
- سفارش شفاهی. بدون سند، اختلاف بعدی را نمیتوانید ثابت کنید.
- نداشتن حداقل موجودی. هر بار که کالا تمام میشود، سفارش اضطراری با قیمت بالاتر میدهید.
- تطبیقندادن فاکتور با کالا. مقدار تحویلی کمتر از فاکتور باشد، متوجه نمیشوید.
- نادیدهگرفتن هزینهی حمل و پرداختهای مدتدار. قیمت ظاهری ارزانتر ممکن است گرانتر باشد.
- نبود بازخورد. اگر مشکل را به تامینکننده نگویید، حل نمیشود.
مدیریت تامین کنندگان رستوران در شرایط تورم و نوسان قیمت
وقتی قیمت مواد اولیه مدام تغییر میکند، مدیریت تامین کنندگان رستوران از یک کار اداری به یک ابزار بقا تبدیل میشود. در چنین شرایطی سه کار بیشترین اثر را دارد.
اول، قیمتها را کوتاهمدتتر بازبینی کنید. اگر قبلاً هر سه ماه قیمت را بررسی میکردید، حالا ماهانه یا حتی هفتگی برای کالاهای کلیدی بررسی کنید. کالاهایی که بیشترین سهم از هزینه را دارند، مثل گوشت، پنیر و قهوه، اولویت دارند.
دوم، قیمت منو را با قیمت خرید هماهنگ نگه دارید. اگر خرید گران شود و منو ثابت بماند، سود هر آیتم آرامآرام از بین میرود. به همین دلیل بهتر است بعد از هر تغییر مهم، هزینهی هر آیتم دوباره حساب شود. نرمافزار کنترل هزینه این کار را سریعتر میکند و آیتمهایی که حاشیهی سودشان افت کرده معلوم میشود.
سوم، خرید را بیش از نیاز ذخیره نکنید. ذخیرهی زیاد در دورهی تورم وسوسهکننده است، اما برای مواد فاسدشدنی خطر ضایعات دارد و سرمایه را هم قفل میکند. فقط برای کالاهای ماندگار و پرمصرف ذخیرهی منطقی در نظر بگیرید.
یک نکتهی دیگر: با تامینکننده صادقانه صحبت کنید. اگر قیمت بالا رفته، دلیل را بپرسید و ببینید راهحلهایی مثل سفارش عمدهتر یا پرداخت سریعتر برای تخفیف وجود دارد یا نه. رابطهی خوب با تامینکننده در دورههای سخت ارزش بیشتری دارد. در مدیریت تامین کنندگان رستوران، رابطهی بلندمدت معمولاً از چانهزنی کوتاهمدت ارزشمندتر است.
مثال عملی: یک هفته خرید منظم در یک کافه
برای روشنشدن موضوع، یک سناریوی فرضی را ببینید. کافهای کوچک چهار تامینکننده دارد: قهوه، لبنیات، نان و میوهوسبزی.
- شنبه: انباردار موجودی را میشمارد و فهرست کمبودها را با حداقل موجودی مقایسه میکند.
- یکشنبه: سفارش لبنیات و نان بهصورت مکتوب ثبت و برای تامینکننده ارسال میشود.
- دوشنبه: هنگام تحویل، مقدار و تاریخ انقضا با فاکتور تطبیق داده میشود و یک کالای معیوب در همان لحظه مرجوع و ثبت میشود.
- چهارشنبه: سفارش میوه و سبزی ثبت میشود و قیمت با هفتهی قبل مقایسه میشود.
- پنجشنبه: فاکتورهای هفته ثبت و ماندهی حساب تامینکنندگان بررسی میشود.
در این برنامه هیچچیز پیچیده نیست؛ فقط منظم و مکتوب است. اما نتیجهاش این است که کمبود کالا کمتر پیش میآید، اختلاف فاکتور سریع پیدا میشود و قیمتها زیر نظر است. این همان چیزی است که مدیریت تامین کنندگان رستوران را از یک کار پراکنده به یک فرایند تبدیل میکند.
پیشنهاد میکنیم همین برنامه را یک ماه اجرا کنید و بعد ببینید کدام قسمتش بیشتر وقت میگیرد. معمولاً همان قسمت بهترین نامزد خودکارسازی با نرمافزار است.
جمعبندی: یک برنامهی ساده برای شروع
اگر هنوز سیستمی ندارید، با این برنامهی چهار هفتهای شروع کنید:
- هفته اول: کارت اطلاعات هر تامینکننده را بسازید.
- هفته دوم: قیمت کالاهای اصلی را ثبت کنید و برای هر کدام یک جایگزین پیدا کنید.
- هفته سوم: حداقل موجودی کالاهای مهم را تعیین و سفارشها را مکتوب کنید.
- هفته چهارم: عملکرد تامینکنندگان را با پنج معیار ارزیابی کنید.
مدیریت تامین کنندگان رستوران یک بار انجامدادنی نیست، بلکه یک چرخه است: ثبت، مقایسه، ارزیابی و بازنگری. هر چه اطلاعات منظمتر باشد، تصمیمها سریعتر و بهتر میشود. ماژولهای ماهو ۳۰ روز رایگان قابل امتحان هستند و ضمانت بازگشت وجه ۳۰ روزه دارند.